گاماس

تغییر آدرس به خاطر فیلتر شدن

gamas — Mon, 16 Apr 2007 06:56:18 GMT

می گفتن این بابا رو بی خیال شیدا!

البته ما که چیزی نگفتیم. همه راضی، منم راضی! چیزی گفتم؟ ها؟

شایدم ربطی به اون نداره و هویجوری فیلتر شدم. به هر حال مدتيه از دوستان خبر مي رسه وبلاگم فيلتر شده! كاهش چشمگير آمار بازديد چند روز اخير هم شاهد اين مدعي است. شروعش از اواخر اسفند و با چند تا از آي اس پي هاي تهران بود كه الان به شهرهاي مختلف سرايت کرده و از اكثر شهرستان ها فيلتره.

اميدوار بودم دوستان از طريق گوگل ريدر بهش دسترسي داشته باشن كه ظاهرا افراد كمي با اين ابزار مفيد آشنايي دارن. برا همين آدرسمو تغيير دادم، ولي با همين قالب و همين عنوان مي نويسم.

درست مي شه...

چی؟

خرسان - قسمت سوم

gamas — Sat, 07 Apr 2007 06:59:18 GMT

فاصله ی 5 ماه بین گزارش یه برنامه، جای پذیرش هیچ عذری رو باقی نمی ذاره.

اما به هر حال نوشتن به از ننوشتن!

قسمت سوم گزارش "خرسان ها" رو می نویسم. قسمت های قبل: 1 و 2

روز دوم: پنجشنبه، دوم شهریور - ادامه

... عکس زیر که از سیاه سنگها (یا مرجیکش) گرفته شده به خوبی غیر قابل عبور بودن تراورس زیر خرسان ها رو نشون می ده.

از چپ به راست: خرسان جنوبی، میانی و شمالی

با میثم خوب منطقه رو نگاه کردیم. اولش دو راه به ذهنمون رسید. یا این که خط الراس خرسان جنوبی – شمالی رو بریم. و یا تا کف یخچال خرسان بریم پایین، یخچال رو رد کنیم و از طریق مسیر مرجیکش - مسیر صعود قله ی علم کوه از حصارچال – علم کوه رو صعود کنیم یا این که از خیرش بگذریم و از مسیر سیاه سنگها به سمت سرچال بریم و به بچه ها برسیم.

میثم راه اول رو پیشنهاد کرد، اما با توجه به این که از چند نفر شنیده بودم خط الراس بسیار ریزشی و خطرناکه مخالفت کردم. راه دوم هم با توجه به این که ساعت نزدیکای 15 شده بود و هم چنین به دلیل عدم انرژی کافی، نتیجه ای جز بیواک (بیتوته) احتمالی توی سیاه سنگ ها در بر نمی داشت. بنابراین راه پیشنهادی سوم به ذهنمون رسید. بی خیال شدن کوله هامون توی پناهگاه سرچال و رفتن به سمت حصارچال و تنگ گلو و اگه ماشین گیرمون نیامد بیواک توی تنگه (که خیلی بهتر از بیواک توی سیاه سنگها بود). فقط می موند تماس با بچه های تیم علم کوه و اطلاع دادن تصمیم به اون ها و این که بخوایم بار کوله هامون رو تقسیم کنن و فردا برامون پایین بیارن. توی کوهنوردی تقاضای بی شرمانه ایه و پذیرشش از طرف بچه ها نشونه ی لطف بیش از اندازه اشون بود.

کوله رو از میثم گرفتم و با همدیگه به سمت گردنه ای رفتیم که مسیر حصارچال – سه هزار از اونجا می گذره. یه گردنه قبل از اون هم جای مناسبی برای فرود به نظر می رسید. همونو اومدیم پایین. مثل مابقی شیب های منطقه به جای شن ریز، سنگ های بزرگ و غلتان داشت و حرکت برای میثم با توجه به وضعیت پاهاش سخت بود. به هر حال به کف یخچال خرسان رسیدیم و از اونجا باید به سمت حصارچال می رفتیم. تیم های زیادی هم از علم کوه به سمت حصارچال بر می گشتند.

قله و یخچال خرسان از زیر علم کوه – مسیری که فرود آمدیم

به نظر نمی رسید مشکل دیگه ای داشته باشیم جز این که چه طور شب رو سر کنیم...

تا این که من به اشتباه از میثم فاصله گرفتم. البته چون تا حصارچال مسیر ساده به نظر می رسید اون لحظه تصمیمم رو اشتباه نمی دیدم. میثم هم تاکید کرد که توی حصارچال منتظرش بمونم و من هم قبول کردم.

... من طالب بودم که شب و حصار چال بمونیم و صبح دوباره بریم بالا ادامه مسیر و بریم ولی محسن می گفت نه بریم پایین و از حصار چال هم پایین تر بریم. من تاکید کردم که اول برسیم حصار چال بعد با هم بحث می کنیم. اون از من همین طور فاصله می گرفت و میرفت پایین تا اینکه خیلی از من دور شد. (گزارش میثم)

فاصله ام با میثم داشت زیاد می شد، ولی هر از گاهی بر می گشتم و می دیدمش و به مسیرم ادامه می دادم. یه تپه رو که رد کردم دشت سبز حصارچال با چادرای رنگارنگ خود نمایی کرد. از سرچال تا اینجا به کوه نمی برد. انگار سنگای بزرگ رو رو هم چیدن و قله های بلند درست کردن. اما از اینجا به بعد خاکی شده بود با چمنزارای وسیع. درست مثل کوه های دیگه.

برای اینکه میثم منو پیدا کنه تصمیم گرفتم قبل از رسیدن به چادرا یه جا روی چمنا بشینم. چون کفشم زمستونه بود و مخصوص یخ و برف (توی قسمت قبل علت پوشیدنش رو گفتم) روی سنگا پاهامو داغون کرده بود و انگشتامو داغ. بنابراین به آب که رسیدم تحمل نکردم. اول یه شکم سیر آب خوردم. آب توی کوله ام آب یخچال هفت خوان بود که به قول میثم مزه ی ادرار الاغ می داد (البته توانایی این تشخیص رو میثم داشت :دی). نگاه به بالاتر که کردم دیدم گوسفندا هم دارن همین کارو می کنم! بعد هم کفش و جورابمو درآوردم و پامو گذاشتم توی آب خنک و پشت به آفتاب رو چمن دراز کشیدم...

حدود 10 دقیقه بعد بلند شدم و پشت سرمو نگاه کردم. میثم داشت از بالای همون تپه سرازیر می شد. براش دست تکون دادم و چون فکر می کردم منو دیده (اشتباه بعدی) خیالم راحت شد و تخت واسه خودم خوابیدم. یه کم چرت زدم. کم کم آفتاب جاشو به سایه ی سرد خرسان ها داد. از سرما بلند شدم. به این فکر می کردم که شب با سرما چیکار کنیم. دور و برمو خوب بررسی کردم. اما از میثم خبری نبود. ساعت 5/17 شده بود. چند نفر که داشتن به سمت چادراشون می رفتن اسم علی صالح پور رو آوردن. از بچه های گروه فیزیک دانشگاه تهران. ازین که یه آشنا پیدا شده بود خوشحال شدم و پشت سرشون رفتم. علی رو دیدم و جریان شب مونی غیر منتظره و نداشتن وسایل و گم شدن میثم رو براش تعریف کردم. با همدیگه کل حصارچال رو گشتیم و پرس و جو کردیم. اما اثری ازش نبود. احتمال می دادم همون موقع که دراز کشیده بودم اومده و رد شده و منو ندیده و فکر کرده مثل همیشه سرمو انداختم زیر و تا پایین رفتم. اون هم دنبال من پایین رفته. برگشتیم به کمپ بچه های دانشگاه تهران. با چای و کیک و کره و عسل ازم پذیرایی کردن. یه کیسه خواب هم بهم دادن تا تنگ گلو که به میثم رسیدم باهاش شب رو صبح کنیم.

ساعت 19 شده بود و هوا داشت تاریک می شد. قرار شد به سمت پایین برم و اگه اونا احیانا میثم رو پیدا کردن شب نگهش دارن. هوا کاملا تاریک شده بود. چراغ پیشونیمو روشن کردم و راه افتادم. ما دوتا یه حماقت دیگه هم کرده بودیم. چون کوله حمله نداشتیم، وسایل جفتمون رو توی کوله ی من ریخته بودیم و با هم عوض می کردیم. ولی بعد از خرسان که کوله رو از میثم گرفتم دیگه کوله با من بود و همه ی وسایل میثم توش. اگه پیداش نمی کردم تا صبح از سرما زجر می کشید. مسیر رو توی تاریکی کامل با فکرای جو واجور می دویدم. تا به حال این مسیر رو نیومده بودم و نمی دونستم چه قدر تا تنگ گلو طول می کشه.

سه بار نور چراغ توی راه دیدم. هربار کلی خوشحال می شدم و میثم رو صدا می کردم. اما جلوتر که می رفتم چراغا چند تا می شدن. دو تا تیمش پایین می رفتن و یه تیم بالا میومد. از تیمی که بالا میومد پرسیدم. اما گفتن کسی رو ندیدن. گیج شده بودم. تنها احتمال باقی مونده این بود که اونی که آخرین بار بالا دیدم میثم نبوده باشه و میثم توی مورنا پاش مشکل پیدا کرده باشه و مجبور شه با درد و سرما همون جا بمونه. به هر حال باید تا پایین می رفتم بعد تصمیم می گرفتم. 7:40 دقیقه بود که به تنگ گلو رسیدم. یه نیسان اونجا بود. راننده اش پرسید “محسن، شیرازی؟” اینو که شنیدم می خواستم بال در بیارم. ادامه داد “میثم، پسر همدانیه، دانشجوی کامپیوتر با نیسان قبلی رفت رودبارک (میثم فکر کرده بود شاید یه میثم دیگه هم توی منطقه گم شده باشه برای اینکه با اون قاطی نشه اطلاعات کاملشو گفته بود!). گفت اگه یه نفر به اسم محسن دیدی بهش بگو.” به اون تیمه هم که میومدن بالا سپرده بود ولی اون ها به من چیزی نگفتن.

این نیسانه منتظر یه تیم بود.تا 8:15 منتظر شدیم. اومدن و تا قرارگاه رفتیم. وقتی میثم رو اونجا دیدم اولش کلی دعوا کردیم بعدش هم همدیگه رو بغل کردیم!

همون اتفاق افتاده بود. در واقع میثم از کنارم رد شده بود و اون هم کل حصارچال رو گشته بود و وقتی منو ندیده بود فکر کرده بود من رفتم پایین و و اون هم اومده بود پایین!

فردا هم بچه ها با کوله های بسیار سنگین که در واقع وسایل ما اضافی بار کوله هاشون بود اومدن پایین و با مینی بوس تا تهران برگشتیم.

نتیجه گیری و جمع بندی:

جدا از اشتباهاتی که در آخر برنامه مرتکب شدیم، بزرگترین اشتباه برنامه که می تونست دردسر ساز شه خطا در محاسبه ی زمان بندی برنامه بود.

با نگاهی به این اشتباه و تجاربی که به دست آوردیم، نکات زیر رو برای صعود خرسان پیشنهاد می کنم. البته منظورم صعود تابستانه ی قله ی خرسان جنوبی از علم چال است:

1) صعود گردنه ی هفت خوان از یخچال هفت خوان بعد از آب شدن برف های زیر گردنه، اشتباه بزرگی است و ریزش سنگ های روان و بزرگ می تونه خطر آفرین باشه. بنابراین بهترین زمان صعود خرسان جنوبی یا هفت خوان ها از طریق یخچال هفت خوان، تیرماه به نظر می رسه. (این زمان با توجه به وضعیت بارش در سال های مختلف متفاوته اما تیر ماه زمان مناسبی به نظر می رسه، هر چند هر سال بررسی مخصوص خودش رو می طلبه)

2) صعود یکروزه ی خرسان جنوبی از سرچال و بازگشت به سرچال، خیالی است واهی (حداقل برای امثال من) که ما در سر داشتیم و نتایجش رو هم دیدیم. با توجه به زمان بندی های به دست آمده برنامه ی پیشنهادی من این گونه است:

- روز اول حرکت از تهران و رسیدن به سرچال

- روز دوم ادامه ی حرکت با کوله های سنگین و رسیدن به کف یخچال هفت خوان و استقرار در آن جا

- روز سوم حرکت به سمت گردنه ی هفت خوان (البته با کلنگ)، صعود گردنه و خرسان جنوبی، فرود به سمت حصارچال (این قسمت هم در تیر ماه احتمالا دارای برف سفتی است و نیاز به آشنایی به حرکت در چنین شیب هایی دارد) و نهایتا حرکت به سمت تنگ گلو و مستقر شدن در قرارگاه رودبارک.

- روز چهارم حرکت به سمت تهران.

3) در تمام مسیر آب یخچال در دسترس می باشد. و البته تا سرچال و از حصارچال آب چشمه نیز قابل استفاده است.

4) اطلاعات جی پی اس مسیر بدین صورت است:

ردیف	نام	موقعیت	ارتفاع
1	سرچال	N36 24.336 E50 58.934	3731
2	پناهگاه علم چال	N36 23.017 E50 58.348	4218
3	گردنه شانه کوه	N36 22.839 E50 57.682	4411
4	یخچال هفت خوان	N36 22.806 E50 56.640
5	انتهای یخچال هفت خوان (زیر گردنه)	N36 22.153 E50 56.657	4097
6	گردنه هفت خوان	N36 21.955 E50 56.488	4384
7	خرسان جنوبی	N36 21.892 E50 57.119	4685
8	گردنه بدون نام (زیر خرسان جنوبی)	N36 21.659 E50 57.154	4490
9	حصارچال	N36 20.895 E50 58.907	3785
10	تنگ گلو	N36 21.461 E51 00.538	3271

- اطلاعات از بریر تا سرچال در قسمت اول گزارش قابل دسترسی است.

- برای دریافت فایل GPS اینجا رو کلیک کنید.

- فرمت فایل gdb است و برای مشاهده به نرم افزار MapSource نیاز دارید.

- با تشکر از میثم برای در اختیار قرار دادن فایل

هفده عکس برگزیده سال 85 خودم!

gamas — Fri, 30 Mar 2007 22:44:08 GMT

بازی آرزوها

gamas — Fri, 23 Mar 2007 15:07:18 GMT

"مراقب خیال ها و آرزوهای خود باشید که قدرتی جادویی دارند. آنچه را که امروز خیال می کنید فردای شما را رقم خواهد زد."

ایده "بازی آرزوها" از اینجا اومده و چیزی شبیه یلدا بازیه. توضیحاتش رو همون جا بخونید. این بار هم از طرف حمید دعوت شدم.

یه پرانتز باز

نوشته ای ساده و پر مغز:

,When I was a young man

.I wanted to change the world

,I found it was difficult to change the world

...so I tried to change my nation

,When I found I couldn’t change the nation

.I began to focus on my town

,I couldn’t change the town and as an older man

.I tried to change my family

,Now, as an old man

,I realize the only thing I can change is myself

And suddenly I realize that

,If long ago I had changed myself

.I could have made an impact on my family

.My family and I could have made an impact on our town

Their impact could have changed the nation and

.I could indeed have changed the world

پرانتز بسته.

فکر می کنم اولین آرزو رو در مورد خودمون باید داشته باشیم.

آرزوی سال 86 من:

"آرزو می کنم در سال جدید بتونم تحولی اخلاقی و معنوی (بهار درون) در خود ایجاد کنم و در این راه با برخورداری از رحمت او ثابت قدم باشم."

من هم محسن، طاهره، روجا، فائزه و بیژن رو دعوت می کنم.

بهار درون

gamas — Tue, 20 Mar 2007 19:49:18 GMT

پیش نوشت:

ایام سکوت آن چنان که می خواستم آرامش بخش نبود اما نسبتا آرام گذشت. حرفی ازین تجربه برای گفتن ندارم. همین را یافتم که سکوت هم ارضا کننده نیست. آرامش را جایی دیگر باید جست فارغ از گفتن یا سکوت کردن و فارغ از ماندن یا رفتن. و به حالتی باید رسید که مولوی ترسیم کرده:

در خوردنم ذوقي دگر در رفتنم ذوقي دگر

در گفتنم ذوقي دگر باقي بر اين سان مي‌رود

عید، نو شدن:

سال ها از پی یکدیگر می آیند و می روند، زمستان سپری می شود، بهاران از نو آغاز می گردد؛ اما اثری از عید و بهار جز در طبیعت و جز در تن پوش هایمان نمی یابیم. دل ها همه سرد اند و نفس ها بی رمق و درون هامان همیشه زمستان.

به راستی بر ما چه گذشته که این چنین ایم؟

شاید مشکل را به جای دور دست ها کمی نزدیک تر باید جست. نزدیک تر از نزدیک. باز هم نزدیک تر. آری همین جا. درون خود.

شاید وقت آن رسیده خود منجی خود باشیم.

کاش طبیعت تجربه آموزنده تر از اکنون مان بود و شکافتن سنگ سخت را توسط درختی تنها، باور می کردیم:

نوروز است، آری نوروز. وقت آن رسیده که روزمان را از نو روز کنیم و اخلاقمان را از نو بسازیم. بیش از آن که نیازمند بهار طبیعت باشیم محتاج بهار اخلاق ایم. بهاری که سال هاست از ایران و ایرانی رخت بر بسته و نقاب بر چهره کشیده و کاری جز نیوشیدن شرنگ دوری اش نمی دانیم. کاش کمی به خود آییم و آریایی بودنمان را از ستون های تخت جمشید به درون دلمان بکشانیم و به جای سنگ تاریخ به سینه زدن، اخلاق ایرانی از نو بسازیم و با آن نیک رفتار کنیم و آسوده بزی ایم.

نوروز است، آری نوروز. و شاید زمان اش رسیده ایمانمان را نیز نو کنیم و عید را جشن بگیریم:

برخیز تا یک سو نهیم این دلق ازرق فام را

بر باد قلاشی دهیم این شرک تقوا نام را

هر ساعت از نو قبله ای با بت پرستی می رود

توحید بر ما عرضه کن تا بشکنیم اصنام را

زين تنگناي خلوتم خاطر به صحرا مي‌كشد

كز بوستان باد سحر خوش مي‌دهد پيغام را

جايي كه سرو بوستان با پاي چوبين مي‌چمد

ما نيز در رقص آوريم آن سرو سيم اندام را

پی نوشت:

محمدجواد غلامرضا کاشی تعبیر زیبایی از نوروز در بلاگش آورده. اینجا بخونید.

gamas — Sun, 18 Feb 2007 18:37:18 GMT

انوري لاف سخن تا كي زني خاموش باش

بو كه چون مردان مسلم، گرددت ملك سكوت!

من رفتم...

یک ماه دیگه بر می گردم

پیشاپیش سال نو مبارک

در جستجوی حقیقت - قسمت پایانی

gamas — Fri, 16 Feb 2007 17:29:18 GMT

در انتهای قسمت قبل جویندگان حقیقت را به دوگونه ی هدف مدار و روش مدار تقسیم کردیم. بدون آن که نتیجه بگیریم کدام یک را بر گزینینم قرار بر این شد که انواع دین داران را بررسی کنیم.

الف) سروش در مقاله ی "اصناف دین ورزی – کیان شماره 50" دین ورزی را بر سه گونه می داند که شاید بتوان گفت دو گونه ی اول روش مدارند و گونه ی سوم، هدف مدار:

۱. دین ورزی مصلحت اندیش (غایت اندیش)

در این گونه دین ورزی، غایت و مصلحت و نتیجه (دنیوی یا اخروی) عقیده و عمل، پیش چشم دیندار است. دینی است برای زندگی.

در شکل های آخرت گرایانه ی خالصش، جامه ی زهد و تصوف به خود می پوشد (خواجه عبدالله انصاری) و در شکل های دنیا گرایانه اش جامه ی سیاست و ملک (سید جمال افغانی و ...).

دین ورزی مصلحت اندیش عامیانه، علتی (غیر دلیلی)، میراثی، جبری (نه از سر انتخاب)، عاطفی، جزمی، آدابی – مناسکی، قشری، پر اسطوره، تقلیدی، تعبدی است. حجم عمل در این گونه دین ورزی ملاک غلظت و رقت ایمان است... این گونه دین ورزی از آنجا که میراثی و موروثی است، و با دلیل فراهم نیامده، و بیشتر به عمل می پردازد تا به تامل و تعقل، و بیشتر بر عاطفه و شور بنا می شود تا بر کاوش و کوشش عقلانی، نرم نرمک به شورابه ی تجزم و تعصب هم آمیخته می شود و تحمل مخالف از او رخت بر می بندد و اهل سوال و کند و کاو را چون راهزنان بدعتگزار می بیند. (زاهد ظاهر پرست از حال ما آگاه نیست/ در حق ما هر چه گوید جای هیچ اکراه نیست)

اما دین ورزی مصلحت اندیش عالمانه، خود بر دو قسم است: دنیاگرا و آخرت گرا.

دین ورزی مصلحت اندیش عالمانه دنیاگرا از آنجا که عاقلانه عمل می کند با اسطوره ها روابط گرمی ندارد و کوره تقلید را گرم نمی کند و بیش از آن که به دنبال حقیقت باشد دنبال حرکت است. دین را خادم سیاست یا دموکراسی یا ... می کند و غایت اندیشانه می کوشد تا هر چه به کار می آید از دین گزینش کند و هر چه را به کار نمی آید فرو نهد.

عموم روحانیان تاریخ همه ادیان، دسته مقابل یعنی دین ورزان مصلحت اندیش آخرت گرا را تشکیل می دهند و تفاوتشان با مصلحت اندیشان عامی فقط در این است که آنچه را عامیان از دست دوم می گیرند، آنان از سرچشمه بر می دارند، یعنی مملو از منقولات و ماثورات. ازین که بگذریم دین ورزی شان از لحاظ علتی و میراثی و جزمی و آدابی و جمعی و فقهی و اسطوره ای و تعبدی بودن با عامیان فرقی ندارد. بلکه هم اینانند که دین ورزی مصلحت اندیش عامیانه را تعلیم عامیان می دهند.

۲. دین ورزی معرفت اندیش

حسین بن منصور حلاج، در مقام ابراز تفاوت خداشناسی عالمان و عاشقان می گفت: "معشوق همه ناز باشد نه راز". در دین ورزی معرفت اندیش، سخن از ناز خداوند و اولیای او نمی رود، آن به تجربت اندیشان تعلق دارد. این جا همه سخن از رازهاست؛ اما نه راز به معنی اسطوره، بل به معنی معما و معضلی عقلی که کلنجار رفتن با آن عین حیات عقلانی یک پهلوان خردورز است. آن هم عقل نظری. اگر دین ورزی مصلحت اندیش را با جزم عقیدتی مشخص کنیم، دین ورزی معرفت اندیش، با بی جزمی یا حیرت عقلانی مشخص می شود، و بر این قیاس دین ورزی تجربت اندیش هم مشخصه یقین را خواهد داشت. لذا با ورود به عرصه معرفت اندیشی، جزم با شک و حیرت سودا می شود و راه برای ورود به عرضه یقین، با فاصله گرفتن از جزم هموارتر می گردد. عقلانیت همواره دو عنصر فربه را با خود به همراه می آورد؛ یکی چون و چرای بی پایان و دیگری فردیت بی امان. هیچ عاقلی هیچ گاه دست از پرسیدن و ویران و آباد کردن نمی کشد و هیچ دو عاقلی هیچ گاه یکسان نیستند... به همین رو دین ورزی معرفت اندیش، بی ثبات و سیال است... در این گونه دین ورزی، هر چه طناب نقد ستبر است رشته ارادت باریک است و همین باریکی و ستبری است که طعن طاعنان را متوجه این گونه دین ورزی کرده است. (عاقلان نقطه پرگار وجودند ولی/ عشق داند که در این دایره سرگردانند)

۳. دین ورزی تجربت اندیش

به دین ورزی تجربت اندیش که می رسیم، پا را از مقام فراق به مقام وصال می نهیم. دین ورزی های پیشین را می توان فراقی خواند. چون اولی بدنی و عملی بود و دومی مغزی و فکری. یکی مصلحت را می خواست و دیگری معرفت را. اما دین ورزی تجربت اندیش خواهان معلوم است و اگر سر و کار معرفت اندیشی با گوش است، سر و کار تجربت اندیشی با چشم.

این نوع دین ورزی؛ عشقی، کشفی تجربی، یقینی، فردی، جبری، لبی، صلحی، بهجتی، وصالی، شهودی، عرفانی و رازآلود است. در این جا خدا یک محبوب جمیل و یک معشوق نازنین است، پیامبر یک مراد است، یک مرد باطنی و یک الگوی موفق تجربه های دینی و پیروی از او شرکت در اذواق او و بسط . تکرار تجربه های او است.

در این جا همه چیز شخصی است: دین من، تجربه من، محبوب من، اخلاق من، ... . رابطه ولایی رابطه دین ساز است. آن کس که مومن را گرم و روشن می کند، ولی او و پیامبر اوست.

راز حیرت افکن حقیقت چون میهمانی فربه در سرای وجود دین ورز تجربت اندیش در می آید و او را چنان متحیر و خاموش می کند که ذکر و تسبیح و دعای او نیز صورت و مضمون دیگر می گیرد و در حالی که از بیرون با مردم می جوشد، از درون سر در گریبان تجارب خود دارد. میوه عاشقی وصال است و ادب عاشقی راز داری است.

ب) توشیهیکو ایزوتسو در کتاب "صوفیسم و تائوئیسم" و در بخش صوفیسم آن به بررسی نظریات محی الدین ابن عربی می پردازد. در قسمتی از کتاب می آورد:

ابن عربی تقسیمی سه گانه از انسان ها را (در جستجوی حق) پیش روی می نهد: بر حسب این طبقه بندی نماینده دانی ترین و پایین ترین درجه کسی است که تکیه بر عقل دارد و بنابراین به شناخت هم خدا و هم جهان از طریق قوه تفکر خود اکتفا می کند. این مردمان کسانی هستند که کورکورانه به عقل ایمان دارند، چیزی را به عنوان حقیقت نمی شناسند مگر آن که مقبول عقل باشد و نمی پذیرند که چیزی اتفاق بیافتد و با عقل در تنافی باشد. اینان نمی دانند که عقل در امور مربوط به حق مطلقا عاجز است و عقل هیچ گاه نمی تواند در عمق هستی رسوخ یابد.

مرتبه میان از آن اهل خیال است، یعنی کسانی که حق را بر حسب وهم مستند بر مکاشفات انبیا می شناسند. آنان با کمال میل هر آنچه را که پیامبرشان به آنان می آموزد می پذیرند و جسارت نقد آنچه را گمان می برند در تضارب با عقل است ندارند.

و بالاترین درجه از آن کسانی است که حقیقت اشیا را از طریق تجربه کشف و ذوق در می یابند.

نکته: این دو نوع تقسیم بندی علاوه بر تفاوت های ساختاری در ترتیب نیز متفاوت اند. سروش، معرفت اندیشان را پیش تر از مصلحت اندیشان می داند، اما ابن عربی اهل عقل را دانی تر از اصحاب خیال می بیند.

بالاخره در جستجوی حقیقت هم تمام شد و این بار هم طولانی. ببخشید دیگه.

به مناسبت 14 فوریه تا 29 بهمن

gamas — Thu, 15 Feb 2007 19:31:18 GMT

پیش نوشت:

این روزا یکی از بحث ها – ی مخصوصا اینترنتی – اصرار بر تغییر روز عشق از ولنتاین (14 فوریه) به سپندار مذگانِ (29 بهمن). من می گم اصلا 5 روز بینش رو بگیم پنجه ی عشق. اشکالی داره؟ یه چیزی تو مایه های هفته ی وحدت.

غم عشق آمد و غم های دگر جمله ببرد...

عشق جز آن دسته از مفاهیمی است که همواره اختلاف زیادی بر سر تعریف، چند و چون و مولفه هایش وجود داشته است. شاید یکی از دلایلش تلاش برای دستیابی به تعریفی منطقی از پدیده ای باشد که در منطق نمی گنجد.

چندی پیش در فصلنامه ی فرهنگ فارس (زمستان 81) به مقاله ای با عنوان "تجلی عشق در غزلیات سعدی – دکتر خیراله محمودی" برخوردم که تعاریف اولیه ی مقاله و از زبان چندی بزرگان این دیار در خور توجه بود. آوردن قسمت هایی از مقاله را بی تناسب با این روزها نیافتم:

تعریف: ... عشق در لغت به معنی چسبیدن است، به همین دلیل به گیاهی که به دور درختان می پیچد و بالا می رود عشقه می گویند. در اصطلاح عشق یعنی محبت مفرط. (المنجد – لسان العرب)

عشق مجازی و حقیقی: وقتی سخن از عشق در میان می آید در ذهن انسان عشق جسمانی و وابستگی قلبی بین دو انسان تداعی می شود، چون این نوع محبت برای انسان ملموس و مرسوم است. اما در اشعار شاعران عاشق و عارف، عشق به هر دو صورت حقیقی و مجازی وصف شده است.

عشق مجازی یعنی عشقی که بین دو انسان وجود دارد و آن وابستگی روحی و تعلق خاطر در بین آنان می باشد. توصیف عشق مجازی و توجه به آن از دیرباز مورد بحث و توجه بوده است. به اعتقاد بسیاری از عرفا، عشق مجازی پایه و مقدمه ی حلول عشق حقیقی است و باید مزه ی عشق جسمانی را چشید تا زمینه ی طلوع عشق حقیقی در دل پیدا شود.

این از عنایت ها شمر کز کوی عشق آمد ضرر

عشق مجازی را گذر بر عشق حق است انتها

(غزلیات شمس)

صدرالمتالهین عشق مجازی را نیز به نوبه ی خود بر دو گونه می داند و می گوید: "عشق نفسانی که از مشابهت و مشکلات جوهری میان نفس عاشق و نفس معشوق پدید می آید و عشق حیوانی که مبدا آن شهوات بدنی و لذات بهیمی است. در این عشق صرفا توجه به ظاهر معشوق است و عاشق چیزی جز شکل و رنگ نمی بیند. اما عشق نفسانی از لطافت و پاکیزگی نفس ناشی می شود. این عشق نفس از جمله فضایل انسانی است."

پی نوشت:

بسیاری از دوستان می گن طولانی می نویسم و خارج از حوصله ی خوانندگان بلاگ. من هم اطاعت کردم و کوتاه نوشتم. مابقی مقاله به بررسی عشق حقیقی از دیدگاه سعدی پرداخته...

گفت و گو

gamas — Fri, 09 Feb 2007 11:19:18 GMT

گفتا: "که کیست بر در؟" گفتم: "کمین غلامت."

گفتا: "چه کار داری؟" گفتم: "مها! سلامت."

گفتا که " چند رانی؟" گفتم که "تا بخوانی."

گفتا که "چند جوشی؟" گفتم که "تا قیامت."

دعوی عشق کردم سوگندها بخوردم

کز عشق یاوه کردم من ملکت و شهامت

گفتا: "برای دعوی، قاضی گواه خواهد."

گفتم: "گواه اشکم، زردی رخ علامت."

گفتا: "گواه جرح است: تردامن است چشمت."

گفتم: "به فرّ عدلت عدلند و بی غرامت."

گفتا: "که بود همره؟" گفتم: "خیالت ای شه."

گفتا: "که خواندت اینجا؟" گفتم که "بوی جامت."

گفتا: "چه عزم داری؟" گفتم: "وفا و یاری."

گفتا: "زمن چه خواهی؟" گفتم که: "لطف عامت."

گفتا: "کجاست خوشتر؟" گفتم که "قصر قیصر."

گفتا: "چه دیدی آنجا؟" گفتم که "صد کرامت."

گفتا: "چراست خالی؟" گفتم: "ز بیم رهزن."

گفتا: "که کیست رهزن؟" گفتم که "این ملامت."

گفتا: "کجاست ایمن؟" گفتم که "زهد و تقوی."

گفتا: "که زهد چبود؟" گفتم: "ره سلامت."

گفتا: "کجاست آفت؟" گفتم: "به کوی عشقت."

گفتا که "چونی آنجا؟" گفتم: "در استقامت."

خامش! که گر بگویم من نکته های او را

از خویشتن بر آیی نی در بُوَد نه بامت.

غزلیات شمس

در جستجوی حقیقت - قسمت دوم

gamas — Mon, 05 Feb 2007 10:35:18 GMT

پیش نوشت بی ربط:

به لطف بارش دیروز، صبح امروز آسمون تهرون خیلی قشنگ بود. دماوند هم با عظمتش توی بیشتر خیابونا خودنمایی می کرد.

ولی جواب سلام راننده ی تاکسی مثل روزهای خاکستری قبل، کراهت بار بود.

مردم این شهر کورند!

یا شاید هم زندگی یه چیز دیگه است و من هنوز بچه ام و حالی ام نیست.

به هر حال من که دوست دارم بچه باقی بمونم و قهر کنم و عکس امروزو که از دماوند گرفتم نذارم اینجا...

در جستجوی حقیقت – قسمت دوم

پیرو بحث قبل، می خواهم وارد بررسی دیدگاه از منظر ایمانیان شوم:

عقل جزئي عشق را منكر بود گرچه بنمايد كه صاحب‌سر بود

زيرك و داناست اما نيست نيست تا فرشته لا نشد آهرمنيست

او بقول و فعل، يار ما بود چون بحكم حال آيي لا بود

لا بود چون او نشد از هست نيست چونك طوعا لا نشد كرها بسيست

عبدالکریم سروش دی ماه 82 طی سخنرانی ای در دانشگاه امیرکبیر، با عنوان "حکمت یونانیان، حکمت ایمانیان" به موضوعی می پردازد که بحث را از آن شروع می کنم.

سروش با اشاره به كتاب "نان و حلوا"ي شيخ بهايي كه پيرامون نعمت‌‏هاي فريبنده دنيوي است، می گوید: شيخ بهايي ما را دعوت مي‌‏كند كه يك نوع حكومت را كه حكمت يونانيان است فرو نهيم و نوع ديگري از حكمت را كه حكمت ايمانيان است برگيريم و مي‌‏گويد: چند و چند از حكمت يونانيان/حكمت ايمانيان را هم بخوان.

وی در ادامه با اشاره به نوع ورود مولوي به اين بحث می گوید: مولوي نيز مفاهيم حكمت يوناني و حكمت ايماني را پيش از شيخ بهايي با عنوان "عقل" و "عقل عقل" توصيف مي‌‏كند.

كسي چون مولوي كه شيفته و عاشق يقين بود، معتقد بود كه فلسفه اولين رذيلتش اين است كه يقين را از آدمي مي‌‏ستاند. به اعتقاد كساني چون مولانا فلسفه‌‏هاي يوناني، فلسفه فراغ‌‏اند. شما را از واقعيت‌‏ دور مي‌‏‌‏كنند و آن گاه شيوه‌‏ها و حيله‌‏هايي مي‌‏انديشند كه شما را به واقعيت نزديك كنند. اما فلسفه‌‏ها و شيوه‌‏هاي ديگري هستند كه آن ها حكمت وصالند.

امروز در وضعيتي به سر مي‌‏بريم كه بين كشاكش اين دو فكر قرار گرفته ايم. برخي به خردورزي و برخي به ايمان دعوت مي‌‏كنند. يا آدمي بايد چون و چرا كند كه گوهر خردورزي است و يا مطيع و خاضع شود كه گوهر ايمان است.

ما هميشه به خردورزي دعوت كرده‌‏ايم. آيا اين دو مانع الجمعند؟ آيا نمي‌‏شود كسي يك دل مؤمن و يك عقل چون و چراگرا دانست؟

فلسفه يوناني مهم ترين حربه‌‏اي كه در دست دارد، حربه خرد است. البته اين خرد از هيچ جا شروع نمي‌‏كند. پيش فرض‌‏ها و بديهياتي در خود دارد. عقل از ابتدا كاملاً بي‌‏طرف نيست و به چيزهايي باور دارد. عقل يوناني به چيزي از پيش خود نمي‌‏رسد، اما اگر به چيزي برسد مي‌‏تواند آن را مورد بررسي قرار دهد، هرگونه چيزي از پيش خود ندارد. با قناعت كردن و اكتفا به عقل يوناني چشمتان به برخي موارد نمي‌‏افتد. عقل يوناني خودش از درون دچار مشكلات است. ساخته بشري است.

تنها عقل هم عقل يوناني نيست. از عقل قوه عاقله را در نظر نگيريد. ساختار فكري را در نظر بگيريد. يك نوع انديشيدن، يوناني و ارسطويي است. بهترين نيست و تنها نوع هم نيست. اگر عقلاني باشيد و فكر كنيد، خود اين عقلاني نيست. ما انتخاب مي‌‏كنيم عقلانيت را. هيچ حجت هم برايش نداريم. اما ساختار وجودي ما به نحوي است كه ما را به عقل فرا مي‌‏خواند. ما ايمان مي‌‏آوريم به عقلانيت. يعني ما قبولش داريم. انتخاب‌‏هاي ديگر هم به همين اندازه بي‌‏دليل‌‏اند. مثل وجود داشتن يا وجود نداشتن عالم خارج.

كلمه ايمان در ميان ما لوث شده، ايمان به معني تقليد كوركورانه شده است. اين البته با خردورزي منافات دارد. اما ايمان معني‌‏اش اين نيست. درست مثل عشق هاي سينمايي كه عشق نيستند.
نسبت عقل و ايمان، نسبت چشم و گوش است. دو كانال‌‏اند كه هيچ‌‏ كدام راه را بر ديگري نمي‌‏بندد.

همان طور که در قسمت قبل اشاره کردم، مهمترین مشکل ما در راه جستجوی حقیقت از زمانی آغاز می شود که بخواهیم حقیقت را در موضوعاتی فراتر از عالم مادی بیابیم. وقتی می خواهیم بدانیم چه چیز حق است و چه چیز باطل، در این دنیا به عقل و علم رجوع می کنیم. اما همان طور که سروش می گوید عقل ابزاری است تنها برای این دنیا. ابزاری است که از هیچ چیز شروع نمی شود. تشخیص هایش برای موضوعات دنیای انسان شاید مطلق باشد (آن هم بر اساس اصولی که اصالت ذاتی ندارند، خود ما آن ها را به عنوان پیش فرض پذیرفته ایم. و همان ها هم در تفکرات جدید زیر سوال رفته اند.) اما وقتی پای امور ماورایی پیش می آیند جهت گیری هایش بی فایده اند.

با یک مثال ناقص منظورم را بیشتر توضیح می دهم. دنیای خود را با دنیای یک پشه مقایسه کنید. درست چیزهایی که برای ما نامطبوع و بد تلقی می شوند، برای پشه لذت بخش ترین اند. حال چه کسی می خواهد تعیین کند که به طور عام آن چیز مطبوع است یا نامطبوع؟ البته می دانم که نمی توان به طور عام تعیین کرد چه چیز مطبوع است و چه چیز نامطبوع. چون اصولا مطبوع بودن یا نبودن امری نسبی است. اما همین مطبوع و نامطبوع بودن را به حق و باطل بودن بسط دهید. جایی که اعتقاد بر این است که حقیقتی مطلق وجود دارد (با پذیرفتن این اعتقاد وارد بحث ایمانیان شدیم!). با عقل می توانیم تنها وقتی در دنیای عقلانیاتیم حق و باطل را تشخیص دهیم. عقل تشخیص اش نسبی است. به نسبت این عالم ابزار تشخیص است. اما وقتی پا را فراتر می نهیم دستش کوتاه است و از سندیت و اعتبار ساقط است.

البته منظورم نفی عقل و عقلانیت نیست. سروش در همان سخنرانی عنوان می کند: هنر فلسفه، برهان آوردن است. اين كه انسان چيزي را بي‌‏دليل نپذيرد. به تعبير ارسطو هر كس بي‌‏دليل چيزي را بپذيرد از پوست آدميت خارج است. اما بحث من بر سر کوتاهی عقل در تشخیص حق و باطل کلی است. فارغ از دنیای خاکی ما.

حال چاره چیست؟ با چه ابزاری می توانیم حق و باطل را تشخیص دهیم. با کدامین چراغ به جستجوی حقیقت مطلق بپردازیم؟

ایمانیان – از جمله مولوی – راه حل ایمان، عشق و سرسپردگی را مطرح می کنند. عقل را در امور دنیایی امان محترم شماریم. از جایی به بعد آن را کنار گذاشته و سر سپرده شویم و به کاروان عشق بپیوندیم.

بشوی ای عقل دست خویش از من که در مجنون بپیوستم من امشب

اما. امای بزرگی اینجا مطرح می شود. سرسپرده ی چه شویم؟ به چه عشق بورزیم؟ شاید عده ای بگویند به همان حقیقت مطلق. یعنی هدف مدار باشیم؟ هدف به تنهایی کفایت می کند؟ ابزار نمی خواهد؟ روش رسیدن نمی خواهد؟ در راه جستجوی هدف چگونه خوب را از بد تشخیص دهیم؟

عده ای (روش مداران) معتقد اند ما به تنهایی ناتوانیم از تشخیص خوب از بد. بنابراین خدا، از طریق پیامبران و مذاهب راه جستجوی حقیقت را در اختیارمان قرار داده است. سرسپرده ی آن ها شویم و بی چون و چرا عمل کنیم.

اما باز من می پرسم کدام مذهب؟ همه اشان معتقداند خودشان بر حق اند و دیگری یا باطل است یا ناقص. و برای اثبات حقانیتشان از خود اثبات نشده اشان استفاده می کنند.

سرسپردگی ایمان می خواهد. اطمینان می خواهد. چه طور یکی اشان را اعتماد کنیم؟

شاید بتوان هدف مدار بود و معتقد به این شد که خودش راه را می نمایاند. شاید جواب اینست که نفس حرکت و سرسپردگی در راه هدف مهم است. راه مهم نیست. به این دلیل که جویندگان حقیقت در تمام راه ها دیده شده اند و فاتحین حقیقت در تمامی مسیرها مشاهده شده اند.

به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل که گر مراد نیابم به قدر مزد بکوشم

نمی دانم؟ شما بگویید.

جدای ازین که منتظرم ببینم شما به این سوالات چگونه پاسخ خواهید گفت، در ادامه به تقسیم بندی دین داری (ایمان ورزی) از نظر ابن عربی و سروش خواهم پرداخت. ادامه دارد...